Literatura polska - ogólna charakterystyka
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Literatura polska - ogólna charakterystyka

Twórcy polskiej literatury doby pozytywizmu traktowali swą twórczość głównie jako formę użytkową. Przede wszystkim skupiali się na formach epickich, spychając lirykę i dramat na dalszy plan (co nie znaczy, że o tych gatunkach zapomniano!). Fakt wywyższenia epiki należy wiązać z jej walorami poznawczymi (nadawały się do prezentacji szerokiej panoramy społecznej) oraz wartościami pragmatycznymi (mogły służyć propagowaniu haseł... więcej



Poezja czasów niepoetyckich

W okresie pozytywizmu poezja znalazła się na marginesie literatury. W czasach niepodzielnego prymatu prozy, w której twórcy zawierali informacje zgodne z doświadczeniem czytelników, propagowali idee społecznikowskie, utylitaryzm literatury, poezja – dojrzewająca w poetyckiej wyobraźni i ewoluująca na osobistej wizji świata twórców, budziła nieufność i ostrą ocenę nieprzejednanych krytyków. Byli oni zdania, że jeśli już twórcy muszą... więcej



Język i styl literatury pozytywizmu

Dążący do jak najwierniejszego odwzorowania rzeczywistości język pozytywizmu zastąpił metaforyczny, emocjonalny język romantyków. Styl ten, nazwany przez Danielę Podlawską i Iwonę Płóciennik „stylizacją na aliterackość”, widoczny jest u wszystkich pisarzy epoki: Bolesława Prusa, Elizy Orzeszkowej, Henryka Sienkiewicza. Przykładowo, autor Lalki przedstawia rzeczywistość z zachowaniem zasad prawdopodobieństwa,... więcej



Pozytywistyczna literatura tendencyjna

Dyskusję literacką na temat pozytywizmu rozpoczęła w 1866 roku Eliza Orzeszkowa w artykule „Kilka uwag nad powieścią”, pisząc o prymacie powieści tendencyjnej nad innymi odmianami tego gatunku. Do rozwoju literatury tendencyjnej przyczynił się Piotr Chmielowski, który uważał, że utwory powinny poruszać problemy narodowe, społeczne i gospodarcze. Między rokiem 1870 i 1880 w literaturze dominował nurt... więcej



Realizm krytyczny

Lata osiemdziesiąte stanowią szczytowy okres w dziejach ówczesnej literatury polskiej. Powstały wtedy największe dzieła polskiej prozy dziewiętnastowiecznej. Po fazie nowelistyki nadeszła faza dojrzałego realizmu (lata 80), oraz faza schyłkowa (lata 90 -te, równoległa z Młodą Polską). Na lata 80-te przypadł rozwój naturalizmu. W prozie rozwijał się powoli i krył się jeszcze w cieniu wielkiej realistycznej powieści. Powieści... więcej